рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХ्рдпा рд╣ै? рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि- рдПрдХ рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рд╡िрднिрди्рди рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХीрдорддों рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡ृрдж्рдзि рд╣ै। рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджौрд░ाрди- рдЬрдм рд╕ाрдоाрди्рдп рдХीрдорддें рдмрдв़рддी рд╣ैं, рддो рдХ्рд░рдп рд╢рдХ्рддि рдоें рдХрдоी рдЖрддी рд╣ै| рдЕрд░्рдеाрдд, рдХिрд╕ी рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ाрд╢ि рд╕े рдЖрдк рдкрд╣рд▓े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд╕рдХрдиे рд╡ाрд▓ी рд╡рд╕्рддुрдУं рдпा рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдоाрдд्рд░ा рдШрдЯ рдЬाрддी рд╣ै।
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рдЙрдЪ्рдЪ рджрд░ рдХो рд╣ाрдЗрдкрд░рдЗрди्рдл्рд▓ेрд╢рди рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдмрд╣ुрдд рд╕े рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░िрдпों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдЕрддि-рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рдкрд░िрд╕्рдеिрддि рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкैрд╕े рдХी рдЫрдкाрдИ рдХे рдХाрд░рдг рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрддी рд╣ै। рд╣рдо рд╕рднी рдХो рдкрддा рд╣ै рдХे рд╣рд░ рд╕िрдХ्рдХे рдХे рджो рдкрд╣рд▓ु рд╣ोрддे рд╣ै, рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХा рднी рдПрдХ рд╡िрдкрд░ीрдд рдкрд╣рд▓ू рд╣ोрддा рд╣ै, рдЬिрд╕े рдЕрдкрд╕्рдлीрддि рдХрд╣рддे рд╣ैं। рдЕрдм рд╣рдо рдЬाрдирддे рд╣ै рдХे рдоुрдж्рд░ा рдЕрдкрд╕्рдлीрддि рдХ्рдпा рд╣ै? рд╕ाрд░ांрд╢ рдоें рдЕрдкрд╕्рдлीрддि, рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдПрдХ рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХीрдорддें рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде рдЧिрд░рддी рд╣ैं।
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХ्рдпा рд╣ै рдЗрд╕рдХे рдХाрд░рдг
рд╡ैрд╕े рддो рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХрдИ рдХाрд░рдг рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдкрд░ рдЗрди्рд╣ें рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рджो рднाрдЧों рдоें рдмांрдЯा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै| рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рд╕े рдЙрдо्рдоीрдж рдпрд╣ рднी рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХा рдХाрд░рдг рдмрди рд╕рдХрддा рд╣ै| рддो рдЬाрдиिрдП рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рдЗрди рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдгों рдХो:
- рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ (Demand Pull)
- рдоूрд▓्рдп рд╡ृрдж्рдзि рдХाрд░рдХ (Cost Pull )
- рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рдЙрдо्рдоीрджें (Inflation Expectations)
рдЗрди рдХाрд░рдгों рд╕े рдПрдХ рдмाрдд рддो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ- рдоाрд▓ рдпा рдлिрд░ рд╕ेрд╡ा рдХी рдоांрдЧ рдоें рдЕрдзिрдХ рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрдиे рд╕े рдкैрджा рд╣ोрддे рд╣ैं рдЬрдмрдХि рдоूрд▓्рдп рд╡ृрдж्рдзि рдХाрд░рдХ рд╕्рдкрд╖्рдЯрддः рдоूрд▓्рдп рдоें рдЕрдзिрдХ рд╡ृрдж्рдзि рд╕े рдкैрджा рд╣ोрддी рд╣ैं।
рдоांрдЧ рдХाрд░рдХ
рд▓рдЧाрддाрд░ рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╕рд░рдХाрд░ी рдЦрд░्рдЪ рдЬो рдкिрдЫрд▓े рдХрдИ рд╕ाрд▓ों рд╕े рдмрдв़ рд░рд╣ा рд╣ै। рдпрд╣ рдЬрдирддा рдХे рд╣ाрдеों рдоें рдЕрдзिрдХ рдкैрд╕ा рд▓ाрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рдХ्рд░рдп рд╢рдХ्рддि рдЕрдзिрдХ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдЙрдд्рдкाрджों рдпा рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдоांрдЧ рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै। рд╡्рдпрдп рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рдоुрдж्рд░ा рдЫाрдкрдиे рд╕े рд╕рд░рдХाрд░ी рд╡्рдпрдп рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХे рдХाрд░рдг рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै।
рдоूрд▓्рдп рд╡ृрдж्рдзि рдХाрд░рдХ
рдЙрдд्рдкाрджрди-рдЖрдкूрд░्рддि рдоें рдЙрддाрд░-рдЪрдв़ाрд╡: рдЬрдм рдЙрдд्рдкाрджрди рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдоें рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рдЙрддाрд░-рдЪрдв़ाрд╡ рд╣ोрддा рд╣ै рдпा рдЙрдд्рдкाрджрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдпा рд╕ाрдоाрди рдХुрдЫ рд▓ाрдн рдиिрд░्рдоाрддाрдУं рдж्рд╡ाрд░ा рдЬрдоा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЗрд╕рд╕े рдмाрдЬाрд░ рдоें рдЙрд╕ рд╡рд╕्рддु рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै рдЬिрд╕рд╕े рдиिрд╢्рдЪिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЙрд╕рдХी рдХीрдордд рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ै।
рдЗрд╕рдХा рдПрдХ рдФрд░ рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╣ै рдЬрдм рдЙрдд्рдкाрджрди рдЬрдоा рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै; рдпрд╣ рдЙрдд्рдкाрджрди рд▓ाрдЧрдд рдмрдв़ाрддा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд▓ाрдн рдирд╣ीं। рдпрд╣ рдиिрдпрдоिрдд рдЖрдкूрд░्рддि рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдХो рддोрдб़рддा рд╣ै।
рдЕрд╡рд╕ंрд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ рдоें рдХрдоी рдпा рджोрд╖ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХी рдк्рд░рддि рдЗрдХाрдИ рд▓ाрдЧрдд рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬिрд╕рдХे рдкрд░िрдгाрдорд╕्рд╡рд░ूрдк рд╕ाрдоाрди्рдп рдоूрд▓्рдп рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै।
рд▓ाрдЧрдд рдХाрд░рдХ рдХा рдПрдХ рдЕрди्рдп рдХाрд░рдг рд╣ै- рдпрджि рд╕рд░рдХाрд░ рд╕рдорд░्рдеिрдд рдХрдЪ्рдЪे рдоाрд▓ рдХी рдк्рд░рд╢ाрд╕िрдд рдХीрдордд рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рддी рд╣ै рддो рдоाрд▓ рдХी рдХीрдордд рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдкрд░ рдмрдб़ा рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рддा рд╣ै।
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рдЙрдо्рдоीрджें
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХी рдЙрдо्рдоीрджें рд╡рд╣ рд╣ैं рдЬो рдЬрдирддा рдоाрдирддी рд╣ै рдХि рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдЖрдЧाрдоी рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рд╣ोрдЧी। рднрд╡िрд╖्рдп рдХी рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рдмाрд░े рдоें рдпे рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдПँ рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддी рд╣ैं рдХ्рдпोंрдХि рдпे рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдПँ рд╡рд░्рддрдоाрди рдоें рд▓ोрдЧों рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддी рд╣ैं।
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рдк्рд░рдХाрд░
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджो рдоुрдЦ्рдп рдк्рд░рдХाрд░ рд╣ैं:
рдбिрдоांрдб-рдкुрд▓ рдЗрди्рдл्рд▓ेрд╢рди- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдЗрди्рдл्рд▓ेрд╢рди рддрдм рд╣ोрддी рд╣ै рдЬрдм рдмाрдЬाрд░ рдоें рдХुрд▓ рдоांрдЧ рдХुрд▓ рдЖрдкूрд░्рддि рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै।
рдХॉрд╕्рдЯ-рдкुрд╢ рдЗрди्рдл्рд▓ेрд╢рди- рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдХी рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рддрдм рд╣ोрддी рд╣ै рдЬрдм рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рд▓ाрдЧрдд рдоें рдкрд░्рдпाрдк्рдд рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрддी рд╣ै, рдФрд░ рдмाрдЬाрд░ рдоें рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡рд╕्рддुрдУं рдХे рд▓िрдП рдХोрдИ рдЙрдкрдпुрдХ्рдд рд╡िрдХрд▓्рдк рдирд╣ीं рд╣ोрддा рд╣ै।
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рдк्рд░рднाрд╡
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХा рдЕрд░्рдерд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдЖрд░्рдеिрдХ рдФрд░ рдЧैрд░-рдЖрд░्рдеिрдХ рджोрдиों рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдкрд░ рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рдк्рд░рднाрд╡ рдкрдб़рддा рд╣ै:
1. рдиिрд╡ेрд╢рдХ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдиिрд╡ेрд╢рдХ рдХो рджो рдк्рд░рдХाрд░ों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै- рдПрдХ рдЬो рдиिрд╢्рдЪिрдд рдк्рд░рддिрдлрд▓ рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ी рдк्рд░рддिрднूрддिрдпों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै। рджूрд╕рд░े рд╡े рд╣ैं рдЬो рдХिрд╕ी рдХंрдкрдиी рдХे рд╢ेрдпрд░ों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиा рдкрд╕ंрдж рдХрд░рддे рд╣ैं। рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджौрд░ाрди рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдиिрд╡ेрд╢рдХ рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрдЧा рдЬрдмрдХि рд╕्рдЯॉрдХ рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдиिрд╡ेрд╢рдХ рдХो рд▓ाрдн рд╣ोрдЧा।
2. рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЖрдп рд╡рд░्рдЧ рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рдХाрд░рдг рд╡рд╕्рддुрдУं рдпा рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХीрдорддों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрдЧी। рдпрд╣ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдкрд░ рдЦрд░्рдЪ рд╣ोрдЧा рдЬो рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЫोрдЯी рдЖрдп рдЕрд░्рдЬिрдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдЬैрд╕े рдордЬрджूрд░, рд╢िрдХ्рд╖рдХ, рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЖрджि।
3. рдЙрдзाрд░рдХрд░्рддा рдФрд░ рдЛрдгрджाрддा рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджौрд░ाрди рдкैрд╕े рдХे рдоूрд▓्рдп рдоें рдХрдоी рдХे рдХाрд░рдг рдЛрдгрджाрддा рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрдзाрд░рдХрд░्рддा рдХो рд▓ाрдн рд╣ोрддा рд╣ै।
4. рдХिрд╕ाрдиों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХे рджौрд░ाрди рдХिрд╕ाрди рдХो рдлाрдпрджा рд╣ोрдЧा рдХ्рдпोंрдХि рдХिрд╕ाрди рдЙрдд्рдкाрджрди рдХрд░рддा рд╣ै। рдХीрдордд рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╕े рдЙрди्рд╣ें рдЕрдкрдиे рдЙрдд्рдкाрджрди рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рдкैрд╕ा рдоिрд▓ेрдЧा।
5. рдмрдЪрдд рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХा рдмрдЪрдд рдкрд░ рдмुрд░ा рдЕрд╕рд░ рдкрдб़рддा рд╣ै; рд▓ोрдЧ рдмрдЪрдд рдХрд░рдиे рд╕े рдмрдЪрддे рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ें рд╕рдоाрди рдЪीрдЬों рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХ рдзрди рдЦрд░्рдЪ рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी; рдкैрд╕ा рдмрдЪाрдиा рдФрд░ рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рдХрд░рдиा рдХрдаिрди рд╣ोрдЧा।
6. рднुрдЧрддाрди рд╕ंрддुрд▓рди рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджौрд░ाрди, рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХीрдорддें рдмрдв़ рдЬाрддी рд╣ैं। рдЗрд╕рд╕े рдЖрдпाрдд рдмрдв़ेрдЧा рдФрд░ рдиिрд░्рдпाрдд рдШрдЯेрдЧा।
7. рд▓ोрдХ рдЛрдг рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдХीрдордд рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХे рдХाрд░рдг; рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдпोрдЬрдиाрдУं рдкрд░ рдХुрдЫ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡्рдпрдп рднी рдХрд░ेрдЧी। рдЗрд╕рд▓िрдП рдХрд░्рдЬ рдмрдв़ेрдЧा।
8. рдХрд░ों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдоूрд▓्рдп рд╡ृрдж्рдзि рдХे рдХाрд░рдг, рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рдЬрдирддा рдкрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╡्рдпрдп рдЬोрдб़рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ोрдЧी। рдЕрдкрдиे рд╡्рдпрдп рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ рдирдП рдХрд░ рд▓рдЧाрддी рд╣ै рдФрд░ рдкुрд░ाрдиे рдХрд░ों рдХो рдмрдв़ा рджेрддी рд╣ै। рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдХे рджौрд░ाрди рдХрд░ों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрдЧी।
9. рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдкрд░ рдк्рд░рднाрд╡
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдЙрдд्рдкाрджрдХों рдФрд░ рдЙрдж्рдпрдоिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫी рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдЙрди्рд╣ें рдЙрдирдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдд्рдкाрджिрдд рдФрд░ рдмेрдЪी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╡рд╕्рддुрдУं рдХी рдЕрдзिрдХ рдХीрдордд рдоिрд▓рддी рд╣ै।
10. рдиैрддिрдХ рдк्рд░рднाрд╡
рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рд╡рд╕्рддुрдУं рдФрд░ рд╕ेрд╡ाрдУं рдХी рдЬрдоाрдЦोрд░ी, рдоुрдиाрдлाрдЦोрд░ी рдФрд░ рдоिрд▓ाрд╡рдЯ рдХी рдУрд░ рд▓े рдЬाрддी рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ी рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЕрдзिрдХ рдкैрд╕ा рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХрд░ेрдЧा।



























